Katalpa – egzotyczne drzewo do Twojego ogrodu

Katalpa, często nazywana też surmią bignoniową, to niezwykle ciekawe drzewo liściaste, które zdobywa w naszym kraju coraz większą popularność. A to za sprawa swojego egzotycznego i niespotykanego wyglądu. Posiada duże, sercowate i bardzo ozdobne liście zebrane w szerokiej i rozłożystej koronie.

Przez cały rok zdobią ją także długie owoce w kształcie strąków fasoli. Latem zakwita, a jej wonne kwiaty wyglądem przypominają egzotyczne storczyki, a przy tym odstraszają komary. Bez wątpienia katalpa może stać się jedną z najciekawszych roślin w niemal każdym ogrodzie. Wymaga jednak nieco cierpliwości, albowiem przyzwyczajona do ciepłego klimatu Ameryki Południowej i Azji może być nieco kapryśna w naszej, dość zmiennej przecież pogodzie.

Katalpa (catalpa) – najważniejsze informacje o surmii

Katalpa (Catalpa bignonioides), znana również jako surmia, to drzewo o wyjątkowym charakterze, które zdobi wiele ogrodów w Polsce. Dorasta do około 10 metrów wysokości i jest znana z biało-kremowych kwiatów o egzotycznym wyglądzie, które są dodatkowo ozdobione żółtą gardzielą i fioletowymi kropkami. Te kwiaty nie tylko dodają uroku drzewu, ale także przyciągają różne gatunki owadów, co czyni je ważnym elementem ekosystemu ogrodowego.

Surmia bignoniowa, jak jest nazywana naukowo, to nieduże drzewo o parasolowatej koronie, które wyróżnia się ozdobnymi liśćmi, kwiatach i owocach. Jej liście są olbrzymie, osiągając wymiary do 25 cm długości i 15 cm szerokości. Mają kształt sercowaty, są jasnozielone i omszone. To, co wyróżnia katalpę wśród innych drzew, to jej zdolność do szybkiego wzrostu, co czyni ją idealnym wyborem dla tych, którzy chcą szybko osiągnąć efekt pełnego drzewa w swoim ogrodzie.

Katalpa jest również drzewem odpornym na różne warunki środowiskowe. Można ją sadzić w pojemniku przez cały sezon, a sadzonki z gołym korzeniem najlepiej sadzić na wiosnę lub jesienią. Jest to drzewo odporne na suszę, co czyni je idealnym wyborem dla miejsc o nieregularnych opadach. W dalszej części artykułu wskażemy dokładne informacje na temat poszczególnych zasad pielęgnacji.

Jak wybrać stanowisko dla katalpy?

Przed posadzeniem młodego drzewka trzeba wykazać się niemałą wyobraźnią i dobrą umiejętnością strategicznego planowania. Surmia to drzewo, które w naszym klimacie nie rośnie zbyt wysokie. Za to jej bujna korona rozrastać się może nawet na osiem metrów szerokości. Dlatego wybierając dla niej miejsce w ogródku, pamiętajmy o tym, by nie zabrakło go dla niej w przyszłości. Szczególnie że przy zapewnieniu jej odpowiednich warunków glebowych i słonecznych, katalpa wzrasta bardzo szybko. Błyskawicznie rozwija też silny system korzeniowy i nie jest rośliną, którą łatwo przesadzić. Odsunąć powinno się ją także od innych roślin, które lubią słońce. Szybko może je zasłonić i odebrać im cenny dostęp do światła. Świetnie natomiast sprawdzi się jako ogrodowy soliter. Doskonale czuć się będzie w pobliżu stawu lub innego źródła wilgoci.

Katalpa - egzotyczne drzewo do Twojego ogrodu
Katalpa – egzotyczne drzewo do Twojego ogrodu

W sklepach ogrodniczych znajdziemy kilka rodzajów katalpy i już około metrowe sadzonki. Jeśli zależy nam na ozdobnych kwiatach koniecznie zwróćmy uwagę na to, czy kupowana odmiana należy do tych kwitnących. Sadzić powinno się je wiosną, kiedy temperatury są jeszcze umiarkowane i na bardzo nasłonecznionych, lecz osłoniętych od wiatrów i przeciągów stanowiskach. Podłoże może mieć dowolny odczyn, ale koniecznie powinno być lekkie, żyzne, przepuszczalne i dobrze zdrenowane. Zabezpiecza to roślinę przed gniciem korzeni w okresie ulewnych opadów i przemarzaniem zimą.

Uprawa i pielęgnacja surmii bignoniowej

Uprawa katalpy – od czego zacząć? Katalpy nie lubią przesuszenia, ale nie znoszą także zastojów wody. Na tego typu skrajności szczególnie wrażliwe są rośliny młode. Po upewnieniu się, że podłoże jest wystarczająco przepuszczalne i nie ma w nim zastojów wilgoci, w trakcie dużych upałów i okresów suszy drzewa powinno się regularnie podlewać. Ponieważ katalpa jest rośliną kwitnącą, w okresie wiosny warto zasilić ją kompostem, biohumusem lub nawozem wieloskładnikowym. Jednak nawożenie zaleca się przerwać już w lecie. Szybki rozwój młodych pędów sprawia, że często nie drewnieją one przed zimą i w efekcie narażone są na przemarzanie.

Gałęzie surmii nie wymagają przycinania, jednak dobrze je znoszą. Dzięki temu koronę drzewa formować można wedle własnego uznania. Dodatkowo przycinanie wpływa na estetyczne zagęszczenie drzewka. Pod koniec jesieni bezwzględnie usunąć należy spod katalpy wszystkie opadnięte liście. Zminimalizuje to ryzyko inwazji szkodników. Zresztą przez cały rok katalpę należy czujnie obserwować. Jest dość podatna na choroby grzybowe. Zauważone zbyt późno potrafią uśmiercić drzewo.

Zimą młoda surmia koniecznie wymaga osłonięcia pnia i korony przed mrozem i chłodnymi powiewami wiatru. W tym celu dobrze sprawdzają się słomiane maty i agrowłókniny. Podłoże wokół drzewa warto zabezpieczyć grubą warstwą kory wymieszanej z kompostem, który na wiosnę stanowić będzie źródło cennych składników odżywczych. Na szczęście wraz z wiekiem i wzrostem rośliny stają się coraz bardziej mrozoodporne i mniej kapryśne.

Odmiany katalpy

Katalpa, znana również jako surmia, to drzewo, które zdobi wiele ogrodów i parków. Wyróżnia się różnymi odmianami, które różnią się między sobą wielkością, kształtem i kolorem kwiatów. Oto kilka najbardziej znanych odmian katalpy:

  1. Katalpa zwyczajna Nana: Jest to odmiana karłowa, szczepiona na pniu. Dorasta do 3-5 metrów wysokości. Charakteryzuje się mniejszymi rozmiarami w porównaniu z innymi odmianami katalpy, co czyni ją idealnym wyborem do mniejszych ogrodów.
  2. Katalpa kulista Nana: Jest to odmiana o kulistym pokroju. Kwitnie w okresie od czerwca do lipca, a w zależności od odmiany kwiaty mogą być koloru białego, żółtego lub lekko różowego.
  3. Katalpa OVATA: Jest to kolejna popularna odmiana katalpy, choć szczegółowe informacje na jej temat wymagają dalszego badania.
  4. Katalpa bignoniowa: Jest to jedna z najbardziej popularnych odmian katalpy, charakteryzująca się szybkim wzrostem i dużymi, sercowatymi liśćmi.

Warto również dodać, że istnieje wiele innych odmian katalpy, które różnią się między sobą wieloma cechami. Wybór odpowiedniej odmiany zależy od indywidualnych preferencji oraz warunków, w jakich ma rosnąć drzewo.

Odmiany katalpy
Odmiany katalpy / canva

Katalpa szczepiona na pniu

Katalpa na pniu to wyjątkowa forma tego drzewa, która zdobywa coraz większą popularność wśród miłośników ogrodnictwa. Charakteryzuje się rozłożystą koroną i wygląda bardzo egzotycznie z dużymi, zielonymi, jajowato wydłużonymi liśćmi. Rośliny tej odmiany pochodzą z Ameryki. Wysokość drzewa zależy od wielkości pnia, na którym szczepi się koronę. Surmia bignoniowa 'Nana’ to karłowa odmiana Katalpy, zwykle dostępna w sprzedaży w formie zaszczepionej na pniu. Ze względu na swój atrakcyjny wygląd, katalpa szczepiona na pniu jest idealna do niewielkich ogrodów, gdzie może stać się główną atrakcją. Mimo że nie wymaga specjalnej pielęgnacji, warto pamiętać o regularnym nawadnianiu, zwłaszcza w okresach suszy. Z roku na rok zyskuje coraz większą popularność wśród właścicieli ogrodów. Jeśli planujesz posadzić katalpę w swoim ogrodzie, warto zwrócić uwagę na jej wymagania i właściwości, aby zapewnić jej odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju.

Sadzonki katalpy – co warto wiedzieć?

Jeśli zastanawiasz się nad zakupem sadzonki katalpy, oto kilka kluczowych informacji, które pomogą Ci w podjęciu decyzji:

  1. Wybór sadzonki: Przy zakupie sadzonki katalpy warto zwrócić uwagę na jej stan zdrowia. Sadzonka powinna być wolna od wszelkich oznak chorób i szkodników, a jej korzenie powinny być dobrze rozwinięte.
  2. Stanowisko: Katalpa preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Dzięki temu jej kwiaty będą się obficie rozwijać, a liście osiągną optymalny kolor.
  3. Gleba: Drzewo to najlepiej rośnie w glebie próchnicznej, przepuszczalnej i umiarkowanie wilgotnej. Warto również pamiętać o regularnym nawożeniu, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu.
  4. Podlewanie: Młode sadzonki katalpy wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w okresach suszy. Jednak z czasem, gdy drzewo się ukorzeni, staje się bardziej odporne na brak wody.
  5. Pielęgnacja: Choć katalpa jest stosunkowo łatwa w uprawie, warto pamiętać o regularnym przycinaniu, aby kształtować koronę drzewa i usuwać uszkodzone gałęzie.
  6. Odmiany: Istnieje wiele odmian katalpy, w tym katalpa szczepiona na pniu. Wybór odpowiedniej odmiany zależy od indywidualnych preferencji oraz warunków, w jakich ma rosnąć drzewo.

Przycinanie katalpy – jak dbać o drzewo?

Aby zapewnić katalpie zdrowy wzrost i piękny wygląd, ważne jest odpowiednie przycinanie. Oto, co warto wiedzieć:

  • Czas przycinania: Najlepszym okresem do przycinania katalpy jest okres spoczynku rośliny. Dzięki temu unikniemy uszkodzenia drzewa i zapewnimy mu optymalne warunki do regeneracji.
  • Jak przycinać: Katalpa dobrze znosi przycinanie. Możemy skrócić gałęzie, które rosną zbyt gęsto lub są uszkodzone. Jeśli chcemy zagęścić koronę drzewa, warto przyciąć niektóre z gałęzi. Ważne jest, aby gałęzie nie ocierały się o siebie, co może prowadzić do tarcia i uszkodzeń.
  • Narzędzia: Używaj ostrego narzędzia do przycinania, takiego jak sekator lub piła ogrodnicza. Upewnij się, że narzędzia są czyste i dobrze naostrzone, aby uniknąć uszkodzenia drzewa.
  • Pielęgnacja po przycinaniu: Po przycięciu katalpy warto zadbać o odpowiednie nawodnienie i nawożenie drzewa. Pomoże to w regeneracji i zapewni zdrowy wzrost.
  • Formowanie korony: Jeśli chcemy, aby katalpa miała określony kształt korony, warto regularnie przycinać ją, dbając o odpowiednie formowanie. Dzięki temu drzewo będzie prezentować się estetycznie i harmonijnie w ogrodzie.

Dzięki temu zapewnisz swojemu drzewku najwyższą pielęgnację!

Katalpa – choroby i szkodniki

Katalpa, choć jest drzewem o dużej odporności, może być narażona na różne choroby i szkodniki. Jedną z najczęściej spotykanych chorób katalpy jest werticilioza, w przypadku której drzewo zaczyna żółknąć i usychać. Inna choroba, która może zaatakować katalpę, to mączniak prawdziwy. Objawia się on białymi, mączystymi plamami na liściach, zwłaszcza na młodszych. Plamy te mogą rozprzestrzeniać się, co prowadzi do osłabienia drzewa. Jeśli chodzi o szkodniki, mszyce mogą być problemem dla katalpy, prowadząc do deformacji liści. Ważne jest, aby regularnie monitorować stan zdrowia katalpy i podejmować odpowiednie działania w przypadku wykrycia oznak chorób lub szkodników. Odpowiednia pielęgnacja i profilaktyka mogą pomóc w zapobieganiu wielu problemom zdrowotnym katalpy.

Katalpa w ogrodzie aranżacje

Katalpa jest bardzo łatwa w uprawie i nadaje się do każdego rodzaju ogrodu.. Łatwo się ją przycina, co czyni ją idealnym wyborem do tworzenia interesujących i zróżnicowanych projektów ogrodowych. Katalpa może być używana do stworzenia romantycznego i spokojnego ogrodu. Jej piękne kwiaty i liście dodają koloru i uroku. Może być również wykorzystana do tworzenia ogrodów o bardziej nowoczesnym i dynamicznym charakterze. Wystarczy odpowiednie przycinanie, aby stworzyć wyjątkowy wygląd. Katalpa jest również doskonałym wyborem do tworzenia cieńca w ogrodzie. Jej zimozielone liście to doskonały sposób na uzyskanie odrobiny cienia latem. Poza tym, katalpa ma piękne, duże kwiaty, które są idealne do tworzenia kompozycji kwiatowych. Katalpa jest niezwykle wszechstronnym drzewem, które można wykorzystać w wielu różnych aranżacjach ogrodowych. Jej piękne, gęste liście i kwiaty dodają uroku każdemu ogrodowi. Jeśli szukasz sposobu na stworzenie wyjątkowego ogrodu, który będzie służył Ci przez lata, katalpa jest doskonałym wyborem.

Katalpa – najczęściej zadawane pytania

Czy Katalpę można przycinać latem?

Najlepszym czasem na cięcie katalpy jest wiosna, jednak jeśli mamy długą i srogą zimę, można zaczekać do maja, kiedy pojawiają się zawiązki młodych liści katalpy.  

Jak duża rośnie Katalpa?

Katalpa może osiągnąć nawet 20 metrów wysokości, choć w Polsce ze względu na warunki pogodowe przeważnie osiąga 10 m wysokości i około 5 m szerokości, które zawdzięcza swojemu liściastemu parasolowi.

Na co pomaga Katalpa?

Katalpa odstrasza komary i kleszcze, dlatego warto znaleźć dla niej miejsce w ogrodzie. Choć polecana jest do dużych ogrodów, tak naprawdę zajmuje niewiele miejsca. Poza ochroną od owadów, ta ozdobna bylina ma również właściwości lecznicze: ma działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, a także zdolności antyalergiczne.

Jak szybko rośnie Katalpa?

Młode rośliny rosną bardzo szybko, rocznie nawet od 30-40 cm, zwłaszcza jeśli zapewnimy jej dobrą glebę. Katalpa nana tworzy wiele pni, a z wiekiem to niewielkie drzewko może osiągnąć rozłożystą koronę.

Jak wygląda katalpa zimą?

Zimą catalpa, drzewo charakteryzujące się dużymi liśćmi i efektownymi kwiatostanami latem, traci swoje liście, pozostawiając nagie gałęzie. Jego sylwetka staje się bardziej delikatna i wyraźnie widoczna, tworząc interesujący kontrast z zimowym krajobrazem.

Czy katalpy trzeba okrywać na zimę?

Młoda katalpa wymaga okrycia. Należy ją zabezpieczyć na zimę, ale te drzewka które są z nami już od kilku lat nie wymagają okrywania. W przypadku, gdy temperatury spadną poniżej -15 stopni należy okryć drzewko agrowłókniną lub słomą, a wokół pnia nasypać kory ogrodowej lub kompostu.